Suwerenność technologiczna, odporność i rola Europy Środkowo-Wschodniej w odbudowie europejskiego przemysłu high-tech były głównymi tematami Środkowoeuropejskiego Forum Technologicznego CETEF’26.
19 października w Centrum Wykładowym Politechniki Poznańskiej rozpoczęła się konferencja plenarna. Wzięli w niej udział m.in. prof. Jerzy Buzek, przewodniczący Komisji ITRE Parlamentu Europejskiego Borys Budka oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Dariusz Standerski.
Organizatorami forum były: Politechnika Poznańska, Polska Izba Gospodarcza Zaawansowanych Technologii (IZTECH), Miasto Poznań, Europejski Uniwersytet EUNICE oraz Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT. Wydarzenie odbyło się pod patronatem Parlamentu Europejskiego. Konferencja miała formułę hybrydową: obrady w Poznaniu śledzili również uczestnicy z całego świata, łączący się online. Językiem obrad był angielski, a wystąpienia tłumaczono symultanicznie na polski.
Gości przywitali: wiceprezydent Poznania Bartosz Derech, rektor Politechniki Poznańskiej prof. Teofil Jesionowski oraz prezes zarządu IZTECH dr inż. Zygmunt Krasiński. Wśród uczestników byli m.in. Grażyna Piesiewicz z Dyrekcji Generalnej ds. Sieci Komunikacyjnych, Treści i Technologii Komisji Europejskiej (DG CONNECT), przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich i rektor UAM prof. Bogumiła Kaniewska, dyrektor Departamentu Współpracy Międzynarodowej w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Michał Goszczyński, Bożena Lublińska-Kasprzak z NCBR, sekretarz generalny Engineers Europe Dirk G. Bochar oraz Shannon Sutton, prezes amerykańskiej National Council of University Research Administrators.
Przed rozpoczęciem obrad prof. Jerzy Buzek odebrał Laur Technologii Przyszłości. Wyróżnienie przyznaje kapituła powołana przez IZTECH najwybitniejszym twórcom techniki oraz osobom, które wniosły wyjątkowy wkład w rozwój polskiego przemysłu zaawansowanych technologii. Prof. Buzek był premierem RP w latach 1997–2001 i przewodniczącym Parlamentu Europejskiego w latach 2009–2012, a obecnie jest honorowym przewodniczącym Rady IZTECH. Rektor prof. Teofil Jesionowski wręczył profesorowi medal „Przyjaciela Politechniki Poznańskiej”. To wyróżnienie przygotowane specjalnie dla prof. Buzka jest wyrazem uznania dla dorobku byłego premiera ze strony społeczności naszej uczelni.
Obrady otworzył prof. Teofil Jesionowski. Wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej Henna Virkkunen nie mogła przyjechać do Poznania i przekazała uczestnikom swoją wypowiedź w formie wideo adresującą temat wdrażania pakietu suwerenności technologicznej. Borys Budka mówił o celach planu rozwoju technologicznego na rzecz bezpieczeństwa europejskiego, a Dariusz Standerski o polskim wkładzie w ten plan.
Najważniejszym punktem przedpołudnia była debata wysokiego szczebla o roli krajów Europy Środkowo-Wschodniej we wzmacnianiu suwerenności technologicznej Unii. Moderował ją prof. Jerzy Buzek. Na konferencji prasowej, która odbyła się po debacie, prof. Buzek podkreślał, jak bardzo zmienił się język europejskiej polityki:
– Słowo „odporność” jest najważniejszym słowem, jakie spotkacie Państwo we wszystkich dokumentach unijnych dotyczących spraw bieżących. Mogę Państwa zapewnić, że pięć czy siedem lat temu prawdopodobnie nie pojawiało się ani razu. W tym jednym słowie można dziś streścić główny rodzaj polityki, którą uprawia Unia Europejska – mówił.
Minister Dariusz Standerski zwracał uwagę, że wybór Poznania na gospodarza forum nie był przypadkowy:
– Rozmawiamy nie tylko o politykach europejskich, ale również o działaniu, bo jesteśmy w mieście, w którym już działają komputery kwantowe, w którym buduje się fabryka sztucznej inteligencji i które ma bardzo silny ekosystem innowacyjny – podkreślał.
Dodał, że warto inwestować nie tylko w twardą infrastrukturę, ale również w talenty, „między innymi tutaj, na Politechnice Poznańskiej”.
Rektor Politechniki Poznańskiej przekonywał, że Europa ma mocne podstawy, by wyznaczać kierunki rozwoju technologii:
– Powiem jako inżynier i jako chemik, że w Europie nie jest tak źle, jak się mówi. Mamy 500 milionów obywateli – to największa zjednoczona populacja o ogromnym potencjale intelektualnym, dzięki wspaniałym uniwersytetom i firmom. Możemy nie tyle rywalizować, co wyznaczać standardy – mówił prof. Teofil Jesionowski.
Prof. Jerzy Buzek przypominał z kolei, jak szczególne miejsce na mapie Polski zajmuje Poznań:
– Poznań zawsze był naszym oknem na świat. Kto jedzie do Polski, przyjeżdża na ogół z Zachodu, więc wszystko, co dzieje się w Poznaniu, jest naszą wizytówką – mówił.
Po południu o bezpiecznej kwantowo komunikacji mówił Thierry Gaillet z Orange Innovation. W kolejnym panelu, moderowanym przez wiceprezeskę IZTECH Katarzynę Walczyk-Matuszyk, rozmawiano o wpływie unijnych programów ramowych na suwerenność technologiczną Europy i o miejscu, jakie zajmują w nich kraje regionu. Pierwszy dzień zamknęła sesja „Poznań – Miasto Przyszłości”. Rozpoczęło ją wystąpienie dr. Michaela Walczaka z ETH Zurich, a dyskusję moderował prof. dr hab. inż. arch. Adam Nadolny z Politechniki Poznańskiej. Wzięli w niej udział także dr hab. inż. Agnieszka Stachowiak, prof. PP, dyrektor Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Poznaniu Marek Wróbel i Robert Bednarski z Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Drugi dzień: osiem konferencji dziedzinowych.
20 października w salach Centrum Wykładowego odbyło się równolegle osiem konferencji dziedzinowych. Dotyczyły one technologii transformacji energetycznej, transportu przyszłości, sztucznej inteligencji, automatyzacji i robotyzacji, technologii obiegu zamkniętego, biotechnologii i agrotechnologii, technologii obronnych i podwójnego zastosowania oraz cyberbezpieczeństwa, technologii kwantowych, technologii lotniczych i kosmicznych, a także społecznych skutków rewolucji technologicznej XXI wieku. Pięć z nich zorganizowała Politechnika Poznańska.
Konferencję o technologiach transformacji energetycznej otworzył wykład dr. inż. Jakuba Sierchuły (PP, NCBJ) o rozwoju energetyki jądrowej i reaktorach nowej generacji. Panele moderowali dr inż. Agata Mielcarek, prof. dr hab. inż. Piotr Oleśkowicz-Popiel i dr hab. inż. Rafał Ślefarski, prof. PP, a za organizację odpowiadała dr inż. Daria Złotecka. Konferencję „Transport przyszłości” otworzył i współprowadził dr hab. inż. Andrzej Ziółkowski, prof. PP, dyrektor Instytutu Napędów i Lotnictwa. Sesje konferencji o sztucznej inteligencji, automatyzacji i robotyzacji moderowali prof. dr hab. inż. Mikołaj Morzy i dr hab. inż. Stefan Brock, prof. PP. Wystąpili w niej również prof. dr hab. inż. Piotr Skrzypczyński i dr inż. Piotr Góral, a organizację koordynował dr hab. inż. Konrad Urbański.
W konferencji o technologiach obronnych i cyberbezpieczeństwie, przygotowanej we współpracy z Wojskową Akademią Techniczną i Grupą WB, wystąpiła prof. dr hab. inż. Hanna Bogucka. Za organizację odpowiadali dr hab. inż. Mariusz Żal i dr hab. inż. Paweł Kryszkiewicz, prof. PP. Sesję o przyszłości bezpieczeństwa przestrzeni powietrznej i kosmicznej moderowała dr inż. Julia Gościańska-Łowińska, dyrektor Kampusu PP w Kąkolewie, a wśród prelegentów była mgr inż. Kinga Niemier z Centrum Kształcenia Lotniczego PP. Politechnika Poznańska realizuje projekty z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA), dlatego szczególnie ważny był udział w tej konferencji dwojga przedstawicieli środowiska ESA. Wykład otwierający wygłosiła dr Anna Fogtman, która w ESA kieruje operacjami z zakresu ochrony radiologicznej (Radiation Protection Operations Lead). W panelu o przekuwaniu potencjału kosmicznego w siłę gospodarczą wziął udział Michał Chwieduk, szef ESA BIC Poland, czyli inkubatora przedsiębiorczości ESA w Polsce, prowadzonego przez Agencję Rozwoju Przemysłu. Naukowcy Politechniki występowali także na konferencjach przygotowanych przez partnerów. Na konferencji o technologiach kwantowych, zorganizowanej przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, o metrologii kwantowej mówiła dr hab. Danuta Stefańska, prof. PP.
Drugiego dnia trwało również Horizon Europe Matchmaking Event, czyli seria 15-minutowych spotkań B2B przygotowanych przez Branżowe Punkty Kontaktowe Sieci Badawczej Łukasiewicz. Przedstawiciele firm, uczelni i instytucji publicznych szukali tam partnerów do wspólnych projektów, m.in. w ramach programu Horyzont Europa. Forum podsumowali i zamknęli prorektor Politechniki Poznańskiej ds. rozwoju i współpracy z gospodarką dr hab. Arkadiusz Ptak, prof. PP oraz prezes zarządu IZTECH dr inż. Zygmunt Krasiński.
Strategicznym partnerem instytucjonalnym CETEF’26 było Ministerstwo Cyfryzacji, strategicznymi partnerami przemysłowymi – Grupa WB, Enea i Orange, a strategicznym partnerem badawczym – Sieć Badawcza Łukasiewicz. Srebrnym partnerem przemysłowym była firma NDI Energy. Forum wspierali także m.in. Bank Gospodarstwa Krajowego, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich.
