W środę, 4 marca, w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego odbyło się spotkanie poświęcone technologii węzłów brzegowych, ich zastosowaniom oraz strategicznemu znaczeniu dla rozwoju nowoczesnej infrastruktury cyfrowej w Polsce.
Spotkanie stanowiło jednocześnie podsumowanie pierwszego roku realizacji przedsięwzięcia „EdgePL – Pilotażowe wdrożenie systemu węzłów brzegowych w Polsce”, finansowanego ze środków MNiSW i realizowanego przez konsorcjum instytucji naukowych i badawczych.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa:
- prof. Maria Mrówczyńska – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego
- Michał Doligalski – Dyrektor Departamentu Innowacji i Rozwoju MniSW
oraz przedstawiciele partnerów konsorcjum realizującego przedsięwzięcie.
Konsorcjum reprezentowali:
- prof. Mariusz Głąbowski – Prorektor ds. współpracy międzynarodowej Politechniki Poznańskiej, lider przedsięwzięcia i przewodniczący Komitetu Sterującego
- prof. Teofil Jesionowski – Rektor Politechniki Poznańskiej, członek Komitetu Sterującego
- Robert Pękal – Pełnomocnik Dyrektora ds. Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego afiliowanego przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN, członek Komitetu Sterującego
- Emil Podwysocki – Zastępca Dyrektora Ośrodka Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego, członek Komitetu Sterującego
- Barbara Probierz – Zastępca Dyrektora ds. Badawczych, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa, członek Komitetu Sterującego
a także:
- Michał Weissenberg – p.o. Lidera Interdyscyplinarnego Centrum Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa Politechniki Poznańskiej, kierownik przedsięwzięcia EdgePL
- Bartosz Belter – kierownik przedsięwzięcia EdgePL po stronie Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego
- Jarosław Protasiewicz – Dyrektor Ośrodka Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego
Podczas spotkania zaprezentowano wyniki pierwszego etapu projektu obejmujące opracowanie koncepcji oraz pilotażowe wdrożenie rozproszonego systemu węzłów brzegowych w Polsce.
Kluczowe elementy rozwiązania obejmują:
🔹 pilotażową infrastrukturę 32 węzłów brzegowych zlokalizowanych w ośrodkach naukowych i teleinformatycznych w całej Polsce
🔹 przygotowanie infrastruktury do świadczenia usług dla administracji publicznej w co najmniej 6 węzłach
🔹 zapewnienie dostępu do usług i aplikacji z opóźnieniem poniżej 20 ms
Istotnym elementem rozwiązania jest opracowany algorytm wyboru węzła, który w sposób transparentny dla użytkownika kieruje zapytania do optymalnego węzła infrastruktury. Algorytm uwzględnia parametry sieciowe, obciążenie zasobów oraz efektywność energetyczną, minimalizując jednocześnie opóźnienie dostępu do usług.
W ramach projektu dostosowano do pracy w środowisku edge computing szereg aplikacji opracowanych przez Łukasiewicz-AI:
📚 interaktywną aplikację edukacyjną wspierającą nauczanie matematyki i programowania poprzez generowanie kursów i zadań online
🧬 aplikację do generowania modeli 3D z danych medycznych (Hologram) umożliwiającą przekształcanie danych obrazowych DICOM/CT w interaktywne modele wykorzystywane m.in. w edukacji medycznej
⚙️ system predykcyjnego utrzymania ruchu (Predictive Maintenance) wykorzystujący algorytmy uczenia maszynowego do prognozowania awarii urządzeń przemysłowych
Dodatkowo w ramach prac wdrożono rozwiązania przygotowane przez OPI PIB:
🎓 Navoica – pilotażowa wersja ogólnopolskiej platformy edukacyjnej uruchomiona w architekturze rozproszonej, umożliwiająca skalowanie kursów online oraz szybszy dostęp do zasobów edukacyjnych dzięki wykorzystaniu infrastruktury węzłów brzegowych.
📊 studnia.opi.org.pl / POL-on – system przechowywania i udostępniania danych dotyczących działalności naukowej, zintegrowany z infrastrukturą edge computing.
🌐 Portal projektu EdgePL – platforma informacyjna prezentująca założenia, architekturę oraz rezultaty przedsięwzięcia, umożliwiająca upowszechnianie wyników projektu oraz komunikację z interesariuszami ekosystemu edge computing w Polsce.
Testy wydajności wykazały znaczące przyspieszenie działania usług – w przypadku systemu przechowywania dowodów wpływu działalności naukowej czas odpowiedzi skrócił się z ok. 3300 ms do ok. 42 ms.
Podczas spotkania przedstawiono również plan dalszego rozwoju systemu.
W roku 2026 planowane są m.in.:
📊 wdrożenie systemu monitoringu infrastruktury
⚙️ optymalizacja algorytmów alokacji zasobów oraz działania aplikacji
🔐 dalsze prace w obszarze cyberbezpieczeństwa infrastruktury
📈 szczegółowa analiza biznesowa zastosowań infrastruktury EdgePL
Przedstawiono także dalsze plany rozwoju infrastruktury węzłów brzegowych w Polsce, obejmujące budowę systemu składającego się docelowo nawet z 370 węzłów brzegowych.
Docelowa architektura systemu zakłada budowę infrastruktury obejmującej:
- centralny hub zarządzający systemem
- węzły regionalne o zwiększonej mocy obliczeniowej
- rozproszoną sieć węzłów brzegowych zlokalizowanych blisko użytkowników końcowych
Całość systemu ma umożliwić m.in. integrację i wykorzystanie modeli które powstaną w ramach Fabryk AI, dalsze rozproszenie platformy edukacyjnej Navoica oraz świadczenie szerokiego katalogu usług dla administracji publicznej i przemysłu.
Realizacja przedsięwzięcia EdgePL stanowi istotny krok w kierunku budowy rozproszonej infrastruktury przetwarzania danych w Polsce, zgodnej z celami europejskiego programu „Droga ku cyfrowej dekadzie 2030”, wspierając rozwój usług cyfrowych, sztucznej inteligencji, Internetu Rzeczy oraz nowoczesnych systemów przemysłowych.
#EdgePL #EdgeComputing #DigitalInfrastructure #DigitalDecade #MNiSW #PolitechnikaPoznańska
